تداخلات دارویی قرص ضد بارداری: چه داروهایی اثربخشی آن را کاهش می‌دهند؟

مصرف همزمان قرص‌های ضد بارداری با برخی داروها می‌تواند اثربخشی آن‌ها را کاهش داده و خطر بارداری ناخواسته را افزایش دهد. این تداخلات به دو صورت اصلی رخ می‌دهند:

  • کاهش جذب: برخی داروها مانند آنتی‌اسیدها یا داروهای ضد اسهال می‌توانند جذب هورمون‌های موجود در قرص را کاهش دهند.
  • افزایش متابولیسم: داروهایی مانند آنتی‌بیوتیک‌ها (به خصوص ریفامپین) و داروهای ضد تشنج می‌توانند سرعت تجزیه هورمون‌ها در کبد را افزایش دهند، در نتیجه سطح هورمون در خون کاهش یافته و اثر ضد بارداری کم می‌شود.

در جدول زیر، مهم‌ترین دسته‌های دارویی که با قرص‌های ضد بارداری تداخل دارند را مشاهده می‌کنید:

دسته‌بندی دارویی

داروهای رایج

آنتی‌بیوتیک‌ها

ریفامپین، گریزوفولوین

داروهای ضد تشنج

کاربامازپین، فنی‌توئین، فنوباربیتال، پریمیدون

داروهای ضد قارچ

گریزوفولوین

داروهای ضد HIV

برخی مهارکننده‌های پروتئاز و نویراپین

مکمل‌های گیاهی

گیاه علف چای

توجه: این جدول لیست کاملی از تداخلات دارویی نیست. قبل از مصرف هر دارویی همراه با قرص ضد بارداری، حتماً با پزشک یا داروساز خود مشورت کنید.

آیا افزایش وزن از عوارض جانبی قرص ضد بارداری است؟ بررسی علمی و راهکارهای کنترل وزن

یکی از نگرانی‌های شایع در میان مصرف‌کنندگان قرص‌های ضد بارداری، تاثیر آن‌ها بر افزایش وزن است. در حالی که برخی از افراد ممکن است در طول مصرف این قرص‌ها متوجه تغییراتی در وزن خود شوند، تحقیقات علمی نتایج متفاوتی را نشان می‌دهند. در گذشته، قرص‌های ضد بارداری حاوی دوز بالاتری از هورمون‌ها بودند که می‌توانست منجر به احتباس آب و افزایش وزن شود. اما قرص‌های امروزی اغلب حاوی دوزهای پایین‌تری از هورمون‌ها هستند و به طور کلی تاثیر کمتری بر وزن دارند.

  • احتباس آب: هورمون‌های موجود در قرص‌ها می‌توانند باعث احتباس آب در بدن شوند، که این امر می‌تواند به طور موقت باعث افزایش وزن شود.
  • افزایش اشتها: برخی از افراد ممکن است متوجه افزایش اشتها در طول مصرف قرص‌های ضد بارداری شوند، که می‌تواند منجر به افزایش کالری دریافتی و در نتیجه افزایش وزن شود.
  • تغییرات در ترکیب بدن: در برخی موارد، قرص‌های ضد بارداری ممکن است باعث تغییراتی در ترکیب بدن شوند، مانند افزایش چربی و کاهش توده عضلانی.

راهکارهای کنترل وزن در طول مصرف قرص‌های ضد بارداری:

  1. رژیم غذایی سالم: پیروی از یک رژیم غذایی متعادل و سرشار از میوه‌ها، سبزیجات، پروتئین‌های کم‌چرب و غلات کامل می‌تواند به کنترل اشتها و جلوگیری از افزایش وزن کمک کند.
  2. ورزش منظم: ورزش منظم، به ویژه ورزش‌های هوازی و قدرتی، می‌تواند به سوزاندن کالری، افزایش توده عضلانی و بهبود ترکیب بدن کمک کند.
  3. مشورت با پزشک: اگر نگران افزایش وزن در طول مصرف قرص‌های ضد بارداری هستید، با پزشک خود مشورت کنید. پزشک ممکن است بتواند نوع دیگری از قرص را تجویز کند یا راهکارهای دیگری برای کنترل وزن ارائه دهد.

مانند بسیاری از زنان، ممکن است از خود بپرسید که آیا زمان مصرف قرص واقعا اهمیت دارد و بهترین زمان برای مصرف داروهای ضد بارداری چه زمانی است؟ قرص یک روش هورمونی پیشگیری از بارداری است که حاوی استروژن و پروژسترون یا فقط پروژسترون است. هنگام استفاده از قرص‌های ضدبارداری ترکیبی یا قرص‌های پروژسترون، باید قرص را هر روز در ساعت معینی مصرف کنید.

البته توجه داشته باشید که قرص‌های ضدبارداری ممکن است دارای خطرات و عوارضی نیز باشند که در صورت عدم مصرف صحیح به آن‌ها مبتلا خواهید شد. در این نوشتار از زیبا باش در مورد این خطرات و نحوه صحیح مصرف قرص ضدبارداری صحبت خواهیم کرد. با ما همراه باشید.

آیا کارهای خطرناک در بارداری را می‌دانید؟ کلیک کنید.

انواع قرص ضدبارداری در بازار

دو نوع قرص ضد بارداری و ضد حاملگی و مارک‌های مختلف از آن‌ها وجود دارد.

·        قرص‌های ترکیبی

·        قرص‌های پروژسترون

قرص ترکیبی حاوی استروژن و پروژسترون است. قرص پروژسترون همانطور که از نامش پیداست فقط حاوی پروژستین است. در حالی که دستورالعمل‌های مختلفی برای مصرف این دو نوع قرص وجود دارد، اما معمولاً به صورت زیر مصرف می‌شود:

از چه زمانی باید مصرف قرص ترکیبی ضد بارداری را شروع کنم؟

اگر قصد استفاده از قرص‌های ترکیبی را دارید، اگر اولین قرص خود را ظرف پنج روز پس از شروع قاعدگی شروع کنید، بلافاصله از بارداری جلوگیری خواهید کرد. اگر قصد دارید اولین قرص ترکیبی خود را در هر روزی غیر از پنج روز پس از شروع پریود مصرف کنید، احتمال بارداری وجود دارد. برای جلوگیری از این اتفاق، توصیه می‌شود اگر قصد دارید فعالیت جنسی داشته باشید، حداقل تا هفت روز پس از مصرف اولین قرص خود، از روش دیگری برای جلوگیری از بارداری استفاده کنید.

از چه زمانی باید مصرف قرص پروژسترون را شروع کنم؟

اگر قصد دارید از قرص پروژسترون برای پیشگیری استفاده کنید، در عرض دو روز پس از مصرف اولین قرص از بارداری در امان خواهید بود. اگر قصد دارید در این دو روز (مدت زمانی 48 ساعت) فعالیت جنسی داشته باشید، حتما از روش دیگری برای جلوگیری از بارداری استفاده کنید. در حالی که ممکن است زمان مصرف هر یک از قرص‌ها متفاوت باشد، بنابراین از پزشک خود برای تعیین زمان صحیح کمک بگیرید.

مراقبت های دوران بارداری

مصرف صحیح قرص ضدبارداری

تخمک گذاری آزاد شدن تخمک توسط بدن شما از تخمدان‌هاست. قرص‌های ضد بارداری خوراکی هر ماه در طول چرخه قاعدگی شما در تخمک گذاری تداخل ایجاد می‌کنند. قرص‌های حاوی پروژسترون تخمک گذاری را مسدود کرده و قرص‌های ترکیبی تخمک گذاری را سرکوب می‌کنند. بنابراین، اگر تخمدان شما تخمک آزاد نمی‌کند، پس چیزی برای بارور شدن اسپرم وجود ندارد و شما نمی‌توانید باردار شوید.

بدن شما خیلی سریع به هورمون‌های موجود در قرص پاسخ می‌دهد. به دلیل این سرعت متابولیسم سریع، شما باید هر روز هورمون‌های بیشتری را به بدن خود اضافه کنید تا مطمئن شوید که هورمون‌های کافی در بدن شما در گردش هستند تا از تخمک گذاری شما جلوگیری کنند. 

 نحوه عملکرد قرص برای جلوگیری از بارداری

اگر یک روز مصرف قرص خود را فراموش کنید، قرص ممکن است اثر خود را از دست بدهد، زیرا ممکن است در آن ماه هورمون‌های کافی برای سرکوب تخمک گذاری در سیستم خود نداشته باشید.

·        استثنا: یک استثنا برای زمانی که نیاز به مصرف قرص دارید وجود دارد. این در طول هفته 4 مصرف بسته قرص شما انجام می‌شود. همانطور که گفته شد، بهتر است این قرص‌ها را مصرف کنید و به زمان مصرف دقیق خود پایبند باشید. این باعث می‌شود روال روزانه‌تان ادامه پیدا کند. بنابراین احتمالاً به یاد داشته باشید که قرص خود را هر روز در همان زمان در ابتدای بسته بعدی مصرف کنید. 

به طور کلی، اکثر قرص‌های ضدبارداری حدوداً یک یا دو ساعت بازه زمانی دارند که اثربخشی قرص به خطر نمی‌افتد. بنابراین، اکثر متخصصان مراقبت‌های بهداشتی توضیح می‌دهند که یک ساعت تاخیر یا یک ساعت زودتر در مصرف قرص معمولاً تفاوتی ایجاد نمی‌کند. اگر قرص را هر روز در ساعت معینی مصرف کنید بسیار موثر است، اما بهتر است قرص خود را کمی ‌زودتر یا دیرتر از زمان برنامه ریزی شده معمولی خود مصرف کنید تا اینکه به طور کامل آن را حذف کنید.

قرص های ضدبارداری

بهترین زمان مصرف قرص ضدبارداری

برای تصمیم گیری در مورد بهترین زمان مصرف قرص ضدبارداری، چند روش مختلف وجود دارد که باید در نظر بگیرید.

شروع سریع

برای این روش، شما به سادگی اولین قرص ضدبارداری خود را در همان روزی که از داروخانه تهیه می‌کنید مصرف می‌کنید.

مصرف قرص‌های خود را هر روز طبق دستور ادامه دهید. اگر قصد برقراری رابطه جنسی دارید، از روش دیگری برای جلوگیری از بارداری (مثلاً کاندوم) برای هفت روز اول پس از شروع قرص‌های خود استفاده کنید. 

شروع روز پنجم

برای روش شروع روز پنجم، قبل از مصرف اولین قرص تا پنجمین روز پریود صبر کنید. پس از روز پنجم خود، مصرف قرص را آغاز کنید. به محض شروع مصرف قرص‌ها، در برابر بارداری محافظت خواهید شد. 

شروع یک شنبه

شروع کردن قرص‌های ضدبارداری از یکشنبه و ادامه مصرف هر روز طبق دستور به شما کمک می‌کند تا آخر هفته‌ها پریود نشوید. این روش یک گزینه عالی برای همه است، به خصوص کسانی که در تعطیلات آخر هفته فعالیت دارند و ترجیح می‌دهند بدون پریود باشند. مانند روش شروع سریع، اگر قصد دارید مقاربت جنسی داشته باشید، حتماً در هفت روز اول پس از شروع قرص‌های خود از روش دیگری برای جلوگیری از بارداری استفاده کنید.

بهترین روش زایمان کدام است؛ زایمان طبیعی یا سزارین؟ کلیک کنید.

خطرات و عوارض قرص ضدبارداری

مانند همه داروها، قرص‌های ضد بارداری نیز عوارض جانبی احتمالی دارند که باید از آنها آگاه باشید. برخی از عوارض جدی و برخی نادر هستند که در زیر به آن‌ها اشاره کرده‌ایم:

حالت تهوع

برخی از خانم‌ها در اولین شروع مصرف قرص‌های ضد بارداری، ممکن است حالت تهوع خفیفی داشته باشند. معمولاً این حالت تهوع در مدت کوتاهی از بین می‌رود. مصرف قرص همراه با غذا یا مصرف آن قبل از خواب ممکن است کمک کننده باشد. اگر مشکلات مداوم یا حالت تهوع غیرمعمول دارید، با پزشک خود تماس بگیرید. 

حساس شدن یا بزرگ شدن سینه

حساسیت یا بزرگ شدن سینه ممکن است پس از شروع قرص‌های ضد بارداری رخ دهد. حساسیت را می‌توان با کاهش مصرف کافئین و نمک کاهش داد. معمولاً این عوارض در عرض چند هفته بهتر می‌شود. 

سردرد

اگر در حین مصرف قرص‌های ضدبارداری دچار سردردهای شدید شدید، به پزشک خود اطلاع دهید. 

لکه بینی یا خونریزی ناگهانی

یکی از عوارض و خطرات قرص ضدبارداری خونریزی ناگهانی است. این خونریزی واژینال بوده که در طول مصرف قرص رخ می‌دهد. این یک عارضه جانبی رایج در طول 3 ماه اول استفاده از قرص‌های ضد بارداری رخ داده و تا 50 درصد از مصرف کنندگان ممکن است این عارضه را تجربه کنند. با بسته سوم قرص‌ها، 90 درصد از مصرف کنندگان دیگر لکه بینی را تجربه نخواهند کرد. برخی ممکن است متوجه دردهای خفیف قاعدگی یا لکه بینی شوند، اما این مشکل برای اکثر افراد تا بسته سوم قرص‌ها برطرف می‌شود. اثربخشی پیشگیری از بارداری حتی با لکه بینی وجود دارد.

اگر خونریزی خفیف دارید که بیش از 5 روز طول کشیده یا خونریزی شدیدی که تا 3 روز طول می‌کشد دارید، با پزشک خود تماس بگیرید. 

اختلال در دوره قاعدگی

گاهی ممکن است تمام قرص‌های خود را به درستی مصرف کرده و پریود نشوید. این موضوع می‌تواند به دلایل مختلفی از جمله استرس، بیماری، تغییر سبک زندگی و به ندرت تیروئید یا سایر مشکلات هورمونی رخ دهد. قبل از شروع یک بسته جدید قرص، بهتر است آزمایش بارداری انجام دهید. اگر قرص‌ها را فراموش کرده‌اید و پریود نمی‌شوید، یا عادت ماهانه‌تان خیلی کم است، انجام تست بارداری اهمیت بالایی دارد.

عوارض مصرف قرص ضد بارداری 

افزایش وزن

افزایش وزن ممکن است از خطرات و عوارض عدم مصرف صحیح قرص ضدبارداری باشد. به هر حال مطالعات نشان می‌دهد که تغییرات وزن در افرادی که از قرص‌های ضد بارداری استفاده می‌کنند با افرادی که قرص‌های ضد بارداری مصرف نمی‌کنند تفاوتی ندارد. با این حال، برخی از خانم‌ها ممکن است با جمع شدن خفیف مایع در برخی بافت‌های اطراف سینه‌ها و باسن به هورمون‌ها واکنش نشان دهند. 

تغییرات خلق و خوی

برخی از خانم پس از مصرف قرص ضدبارداری ممکن است متوجه تغییراتی در وضعیت عاطفی خود شوند، به عنوان مثال افسرده یا دچار بی ثباتی عاطفی شوند. اگر سابقه افسردگی دارید، این موضوع را با پزشک خود در میان بگذارید. مهم است که هنگام شروع قرص‌های ضد بارداری پیشرفت خود را به دقت کنترل کنید. اگر بعد از شروع قرص‌های ضد بارداری متوجه تغییراتی در خلق و خوی خود شدید، فوراً با پزشک خود تماس بگیرید. 

کاهش میل جنسی

در حالی که میل جنسی به عوامل زیادی بستگی دارد، اما هورمون‌های موجود در قرص‌های ضد بارداری می‌توانند عاملی برای کاهش میل جنسی باشند. اگر به طور مداوم این عارضه جانبی را مشاهده می‌کنید، به پزشک خود اطلاع دهید. ممکن است لازم باشد قرص ضدبارداری را تغییر دهید. 

ترشحات واژن

یکی دیگر از خطرات و عوارض عدم مصرف صحیح قرص ضدبارداری افزایش جزئی در میزان تخلیه ترشحات واژن است. برخی دیگر ممکن است متوجه کاهش ترشح در زمان مقاربت شوند. هیچ‌کدام از این تغییرات مضر نیستند و می‌توان در صورت نیاز از ژل بهداشتی برای ایجاد راحتی در رابطه جنسی استفاده کرد.

عوارض جانبی نادر اما جدی

به طور کلی خطرات و عوارض جدی عدم مصرف صحیح قرص ضدبارداری کم است، با این حال عوارض ذکر شده در زیر کاملاً خطرناک است و بهتر است در صورت مشاهده پس از مصرف قرص ضدبارداری فوراً با پزشک خود تماس بگیرید:

·        لخته شدن خون

·        درد شکم

·        درد قفسه سینه (همچنین تنگی نفس)

·        مشکلات چشمی‌

·        فشار خون بالا

·        تومورهای کبدی

·        خطر ابتلا به سرطان سینه

·        خطر سرطان دهانه رحم 

خطر ابتلا به سرطان در مصرف کنندگان قرص‌های ضد بارداری کمی افزایش می‌یابد. خوشبختانه تست پاپ اسمیر روتین یک ابزار غربالگری عالی است. اما با این حال مشکلات جدی ناشی از مصرف قرص‌های ضد بارداری بسیار نادر است. افرادی که از داروهای ضد بارداری حاوی استروژن استفاده می‌کنند، مانند قرص‌های ترکیبی، نسبت به افرادی که از کنترل بارداری با هورمون استفاده نمی‌کنند، شانس ‌بیشتری برای داشتن چند مشکل نادر اما خطرناک دارند. 

برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد عوارض جانبی و خطرات عدم مصرف صحیح قرص ضدبارداری، با پرستار یا پزشک خود صحبت کنید یا بروشور همراه قرص‌های خود را بخوانید. علاوه بر این در صورت داشتن هرگونه سوال، می‌توانید آن را در قسمت نظرات همین پست مطرح کنید، کارشناسان ما در صورت امکان به سوالات شما پاسخ خواهند داد.

محاسبه سن بارداری