موهای چرب معمولاً خیلی زود بعد از شستوشو حالت سنگین، براق و چسبنده پیدا میکنند. گاهی هم در کنار چربی زیاد، خارش، بوی نامطبوع یا شوره ظاهر میشود و فرد تصور میکند باید با شستوشوی بیشتر یا شامپوهای قویتر مشکل را برطرف کند. در حالی که مراقبت از موهای چرب بیشتر از اینکه به شستوشوی مداوم وابسته باشد، به انتخاب محصول مناسب، روش صحیح شستن مو و ایجاد یک روتین متناسب با پوست سر بستگی دارد.
نکته مهم این است که «موی چرب» الزاماً به معنی چرب بودن ساقه مو نیست. در بسیاری از افراد، مشکل اصلی در پوست سر اتفاق میافتد؛ یعنی غدد چربی سبوم بیشتری تولید میکنند و این چربی به مرور روی ریشه مو و پوست سر جمع میشود. بنابراین اگر میخواهید چربی مو را کنترل کنید، باید تمرکز اصلی روتین مراقبتی روی پوست سر باشد، نه اینکه ساقه مو را بیش از اندازه خشک کنید.
چرا موها چرب میشوند؟
چربی طبیعی پوست سر یا سبوم، به خودی خود چیز بدی نیست. این چربی به محافظت از پوست و مو کمک میکند، اما زمانی که مقدار آن زیاد باشد یا فاصله شستوشو با نیاز پوست سر هماهنگ نباشد، موها ظاهری چرب و بیحالت پیدا میکنند. میزان چربی مو میتواند تحت تأثیر عوامل مختلفی قرار بگیرد:
-
ویژگیهای ژنتیکی و نوع پوست سر
-
تغییرات هورمونی
-
استرس و برخی تغییرات سبک زندگی
-
تعریق زیاد
-
استفاده بیش از اندازه از محصولات حالتدهنده
-
انتخاب شامپو یا محصولات نامتناسب با نوع مو
-
شستوشوی نادرست پوست سر
-
برخی مشکلات پوستی مانند شوره یا درماتیت سبورهای
در واقع، هر بار که موها سریع چرب میشوند، لزوماً به این معنا نیست که باید شامپوی قویتری استفاده شود. اگر پوست سر تحریک شود، مشکل میتواند پیچیدهتر شود.
بهترین روتین مراقبت از موهای چرب چیست؟
یک روتین مناسب برای موهای چرب باید ساده و قابل اجرا باشد. هدف این نیست که چربی طبیعی پوست سر را کاملاً از بین ببریم؛ بلکه باید چربی اضافه، سلولهای مرده و باقیمانده محصولات را بدون تحریک پوست سر پاک کنیم. روتین پیشنهادی را میتوان در چند مرحله خلاصه کرد:
| مرحله | کار پیشنهادی | نکته مهم |
|---|---|---|
| شستوشو | استفاده از شامپوی متناسب با پوست سر | تمرکز شامپو روی ریشه و پوست سر باشد |
| آبکشی | آبکشی کامل | باقی ماندن شامپو میتواند باعث تحریک شود |
| نرمکننده | استفاده روی ساقه و نوک مو | روی پوست سر چرب استفاده نشود مگر محصول مخصوص آن باشد |
| خشک کردن | خشک کردن ملایم | مو را با حوله بهشدت نسابید |
| حالتدهی | استفاده محدود از محصولات | از تجمع محصولات روی ریشه جلوگیری کنید |
متخصصان پوست نیز توصیه میکنند شامپو بیشتر روی پوست سر استفاده شود تا چربی اضافه و تجمع محصولات پاک شود، در حالی که ساقه مو کمتر در معرض خشکی قرار میگیرد.
موهای چرب را چند بار در هفته بشوییم؟
برای این سؤال یک عدد ثابت وجود ندارد. اگر پوست سر خیلی چرب باشد و موها در فاصله کوتاهی بعد از شستوشو دوباره چرب شوند، شستوشوی روزانه میتواند برای بعضی افراد کاملاً منطقی باشد. آکادمی پوست آمریکا نیز برای افرادی که موهای صاف و پوست سر چرب دارند، شستوشوی مکرر و حتی روزانه را در صورت نیاز قابل قبول میداند.
در مقابل، موهای ضخیم، فر یا خشک معمولاً به فاصله بیشتری بین شستوشوها نیاز دارند. بنابراین بهتر است به جای پیروی از یک قانون ثابت مانند «مو را فقط دو یا سه بار در هفته بشویید»، وضعیت پوست سر و سرعت چرب شدن مو را معیار قرار دهید.
یک راهنمای ساده:
-
اگر ریشه مو در همان روز یا روز بعد کاملاً چرب میشود، شستوشوی بیشتر میتواند مناسب باشد.
-
اگر پوست سر تمیز میماند و موها دیرتر چرب میشوند، نیازی به شستوشوی روزانه نیست.
-
اگر بعد از شستوشو خارش، سوزش یا کشیدگی شدید ایجاد میشود، احتمالاً روش یا محصول مورد استفاده مناسب نیست.
-
اگر همراه چربی، شوره و خارش مداوم دارید، ممکن است مسئله فقط چربی معمولی نباشد.
شامپو مناسب موهای چرب چه ویژگیهایی دارد؟
مهمترین اشتباه در انتخاب بهترین شامپو برای موهای چرب، این است که تصور کنیم هرچه شامپو قویتر و خشککنندهتر باشد، نتیجه بهتری میدهد.
شامپو باید بتواند چربی اضافه پوست سر را پاک کند، بدون اینکه باعث تحریک شدید یا خشکی بیش از حد پوست شود. انتخاب محصول باید بر اساس وضعیت پوست سر و جنس ساقه مو انجام شود. برای موهای چرب معمولاً بهتر است:
-
شامپو مخصوص پوست سر چرب یا موهای چرب انتخاب شود.
-
شامپو مستقیماً روی پوست سر ماساژ داده شود.
-
مقدار شامپو بیش از نیاز نباشد.
-
آبکشی کامل انجام شود.
-
اگر ساقه مو خشک است، نرمکننده فقط روی ساقه و نوک مو استفاده شود.
-
در صورت تغییر وضعیت پوست سر، محصول نیز متناسب با شرایط جدید تغییر کند.
اگر شوره نیز وجود دارد، شامپوهای ضدشوره حاوی ترکیباتی مانند کتوکونازول، پیریتیون زینک، سلنیوم سولفاید یا اسید سالیسیلیک بسته به محصول میتوانند مورد استفاده قرار بگیرند. آکادمی پوست آمریکا توصیه میکند دستور مصرف روی محصول رعایت شود؛ برخی شامپوهای ضدشوره باید چند دقیقه روی پوست سر باقی بمانند تا ترکیبات فعال فرصت اثرگذاری داشته باشند.
آیا نرمکننده برای موی چرب ضرر دارد؟
خیر. داشتن پوست سر چرب به این معنی نیست که ساقه مو نیز باید بدون نرمکننده بماند. اتفاقاً ممکن است فردی پوست سر چرب و ساقه موی خشک داشته باشد. در این شرایط حذف کامل نرمکننده میتواند باعث خشکی، گره خوردن و آسیب بیشتر به ساقه شود.
روش بهتر این است که:
-
شامپو را روی پوست سر و ریشه استفاده کنید.
-
نرمکننده را روی قسمت میانی ساقه و نوک مو بزنید.
-
تا حد امکان نرمکننده را مستقیماً روی پوست سر چرب نزنید.
-
موها را کاملاً آبکشی کنید.
برای موهای صاف و نازک، استفاده از نرمکننده روی بخشهای پایینی مو معمولاً کافی است.
۷ اشتباه رایج در مراقبت از موهای چرب
بسیاری از مشکلاتی که افراد در کنترل چربی مو تجربه میکنند، به خود چربی مربوط نیست و از عادتهای نادرست مراقبتی ناشی میشود.
۱. شستوشوی بیش از نیاز
شستن مکرر مو به خودی خود همیشه اشتباه نیست؛ اگر پوست سر چرب باشد ممکن است شستوشوی روزانه لازم باشد. مشکل زمانی ایجاد میشود که فرد صرفاً برای از بین بردن چربی، از شویندههای نامناسب یا روش خشن استفاده کند.
۲. شستن ساقه مو با مقدار زیادی شامپو
چربی عمدتاً در پوست سر و ریشه تجمع پیدا میکند. بنابراین لازم نیست برای تمیز شدن ساقه، شامپو را از ریشه تا نوک مو به مقدار زیاد پخش کنید.
۳. ماساژ شدید پوست سر
پوست سر را هنگام شامپو زدن با نوک انگشتان و به آرامی ماساژ دهید. خاراندن یا چنگ زدن شدید میتواند پوست را تحریک کند.
۴. استفاده زیاد از محصولات حالتدهنده
ژل، واکس، اسپری و برخی محصولات حالتدهنده میتوانند روی پوست سر و مو تجمع ایجاد کنند. در صورت استفاده زیاد، شستوشوی مناسب اهمیت بیشتری پیدا میکند.
۵. زدن روغن به پوست سر چرب
روغن تراپی مو برای همه انواع مو مناسب نیست. اگر پوست سر شما از قبل چرب است و مستعد شوره یا التهاب است، اضافه کردن روغن به پوست سر ممکن است شرایط را برایتان نامناسبتر کند. بهتر است قبل از استفاده منظم از روغن روی پوست سر، علت چربی و وضعیت پوست بررسی شود.
۶. آب خیلی داغ
آب داغ میتواند پوست سر و ساقه مو را تحریک و خشک کند. آب ولرم انتخاب مناسبتری برای شستوشوی مو است.
۷. خشک کردن خشن با حوله
مو زمانی که خیس است آسیبپذیرتر است. به جای مالش شدید، آب اضافی مو را به آرامی با حوله یا پارچه نرم بگیرید.
برای موهای چرب، شامپو را فقط یک بار بزنیم یا دو بار؟
این موضوع به میزان چربی و مقدار محصولات روی مو بستگی دارد. اگر موها بسیار چرب یا آغشته به محصولات حالتدهنده هستند، ممکن است در یک نوبت پاکسازی کامل اتفاق نیفتد و شستوشوی دوم با مقدار کمتر شامپو کمککننده باشد.
اما دو بار شامپو زدن یک قانون اجباری نیست. اگر یک بار شامپو زدن پوست سر را به خوبی تمیز میکند، تکرار آن ضرورتی ندارد. هدف باید پاک شدن چربی و آلودگی اضافه باشد، نه ایجاد حس خشکی و کشیدگی بعد از شستوشو.
موهای چرب و شوره؛ چه زمانی باید جدیتر برخورد کرد؟
چربی زیاد پوست سر میتواند با شوره همراه باشد، اما هر پوستهای که روی مو دیده میشود الزاماً به معنی شوره ساده نیست. اگر همراه با چربی، علائمی مانند موارد زیر وجود دارد، بهتر است موضوع را جدیتر پیگیری کنید:
-
خارش مداوم یا شدید
-
قرمزی پوست سر
-
پوستههای سفید یا زرد و چسبنده
-
ایجاد نواحی ملتهب
-
سوزش پوست سر
-
ادامهدار بودن شوره با وجود مراقبت مناسب
درماتیت سبورهای معمولاً در نواحی چرب پوست از جمله پوست سر ظاهر میشود و میتواند با پوستههای سفید یا زرد، قرمزی و خارش همراه باشد. در چنین شرایطی بهتر است به جای امتحان کردن مداوم محصولات خانگی، علت مشکل توسط پزشک یا متخصص پوست بررسی شود.
آیا شامپوی ضدشوره برای استفاده همیشگی مناسب است؟
به نوع شامپو و وضعیت پوست سر بستگی دارد. شامپوهای دارویی ضدشوره برای برخی افراد باید در دوره مشخصی چند بار در هفته استفاده شوند و پس از کنترل علائم، تعداد دفعات مصرف کاهش پیدا کند. برای مثال، Mayo Clinic اشاره میکند که در درماتیت سبورهای، برخی شامپوهای دارویی ممکن است در ابتدا چند بار در هفته و بعد برای پیشگیری با فاصله بیشتر استفاده شوند.
بنابراین بهتر است دستور مصرف روی محصول یا توصیه پزشک را ملاک قرار دهید و صرفاً به دلیل چرب بودن مو، شامپوی درمانی را به صورت نامحدود استفاده نکنید.
مراقبت از موی چرب در طول روز
علاوه بر زمان حمام، عادتهای روزانه نیز روی ظاهر مو اثر میگذارند. برای اینکه مو دیرتر چرب و سنگین به نظر برسد:
-
کمتر با دست به ریشه مو دست بزنید.
-
روبالشی را به طور منظم تعویض کنید.
-
برس و شانه را تمیز نگه دارید.
-
محصولات حالتدهنده را به ریشه نزنید مگر اینکه برای پوست سر طراحی شده باشند.
-
بعد از ورزش و تعریق شدید، وضعیت پوست سر را در نظر بگیرید.
-
از ترکیب چندین محصول مختلف روی ریشه مو خودداری کنید.
-
اگر موهایتان زود چرب میشود، به جای پنهان کردن چربی با لایههای متعدد محصول، علت و روتین شستوشو را بررسی کنید.
روتین پیشنهادی برای انواع مختلف موی چرب
| نوع مو | پیشنهاد شستوشو | نرمکننده | نکته کلیدی |
|---|---|---|---|
| صاف و نازک | بر اساس سرعت چرب شدن، حتی روزانه | فقط ساقه و نوک | محصولات سنگین کمتر استفاده شود |
| صاف و ضخیم | بر اساس میزان چربی | ساقه و نوک | پاکسازی کامل پوست سر اهمیت دارد |
| فر و موجدار | طبق نیاز پوست سر | بخش بیشتری از ساقه | از خشک کردن بیش از حد مو جلوگیری شود |
| چرب همراه شوره | طبق وضعیت پوست سر + شامپوی مناسب | با فاصله از ریشه | در صورت تداوم علائم، بررسی پزشکی |
| چرب با ساقه خشک | بر اساس نیاز پوست سر | ضروریتر | چربی ریشه را با خشکی ساقه اشتباه نگیرید |
یک برنامه ساده هفتگی برای کنترل چربی مو
اگر نمیدانید از کجا شروع کنید، روتین را پیچیده نکنید. یک برنامه پایه میتواند چنین باشد:
در هر بار شستوشو
-
شامپوی مناسب پوست سر
-
ماساژ آرام ریشه
-
آبکشی کامل
-
نرمکننده روی ساقه و نوک در صورت نیاز
-
خشک کردن بدون مالش شدید
در طول هفته
-
تمیز نگه داشتن برس و شانه
-
کاهش محصولات حالتدهنده سنگین
-
توجه به سرعت چرب شدن ریشه
-
تنظیم دفعات شستوشو بر اساس نیاز واقعی مو
اگر با وجود این تغییرات همچنان چربی شدید، خارش یا شوره ادامه دارد، بهتر است به جای تغییر مداوم شامپوها، علت اصلی مشکل بررسی شود.
جمعبندی؛ مراقبت از موی چرب یعنی کنترل، نه حذف چربی
در این مطلب از وب سایت زیبایی زیباباش یاد گرفتیم که برای داشتن موهای سالمتر، هدف نباید از بین بردن کامل چربی طبیعی پوست سر باشد. روتین مراقبت از موهای چرب زمانی نتیجه بهتری میدهد که بین پاکیزگی پوست سر و حفظ سلامت ساقه مو تعادل ایجاد شود.
شستوشوی متناسب با میزان چربی، انتخاب شامپوی مناسب، استفاده درست از نرمکننده، پرهیز از محصولات سنگین روی ریشه و خشک کردن ملایم مو، پایههای یک مراقبت اصولی هستند. اگر چربی با شوره، خارش یا التهاب همراه شده و با مراقبت معمول کنترل نمیشود، ممکن است با یک مشکل پوستی مانند درماتیت سبورهای مواجه باشید و بهتر است برای تشخیص و درمان مناسب به متخصص پوست مراجعه کنید.
پشتیبانی زیباباش 09395432010